Wielcy Malarze
Maksymilian Gierymski
– malarz-powstaniec
Maksymilian Gierymski, Wikipedia
Maksymilian Gierymski
(1846-1874)
BATALISTA
ŚWIETNY KOLORYSTA
DOSKONAŁY PEJZAŻYSTA
PREKURSOR REALIZMU W MALARSTWIE POLSKIM
NASTROJOWE OBRAZY
Maksymilian Gierymski
1846
(9 października) w Warszawie urodził się Maksymilian Gierymski, syn Józefa (administrator Szpitala Ujazdowskiego w Warszawie) i Julii z Kielichowskich. Uzdolniony i wrażliwy Maksymilian uczęszczał do Gimnazjum Realnego i równocześnie pobierał lekcje gry na fortepianie.
1862
ukończył Gimnazjum Realne i rozpoczął studia inżynieryjne na Wydziale Mechanicznym Instytutu Politechnicznego w Puławach (szkoła były żywym ośrodkiem konspiracji)
1863
jako 17-latek Maksymilian Gierymski wziął udział w Powstaniu Styczniowym. Pobyt w powstańczej „partii” był najważniejszym życiowym doświadczeniem, gorzką i dramatyczną inicjacją w dorosłe życie. Wielomiesięczna tułaczka po lasach, niekończące się, forsowne marsze, obozowiska w śniegu i błocie – młody oficer poznał całą brutalną prozę powstańczej codzienności.
1864
po upadku powstania powrócił do Warszawy i szczęśliwie unikając politycznych represji, rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Szkoły Głównej
1865
już po roku zapisał się do nowo otwartej Klasy Rysunkowej, jednak skromna warszawska uczelnia nie mogła zadowolić wymagającego ucznia. Lekcje poprawnych, konwencjonalnych malarzy, Maksymilian Gierymski uzupełniał znajomością ze znanym batalistą Juliuszem Kossakiem (1824-1899), który nie szczędził mu życzliwych, artystycznych konsultacji.
1866
1866 zaczął wystawiać i współpracować z redakcjami ilustrowanych czasopism. Pomagał mu w tym młodszy brat Aleksander Gierymski, który też marzył o artystycznej przyszłości
1867
Maksymilian Gierymski otrzymał 2-letnie stypendium rządowe na studia zagraniczne i wyjechał na studia do Monachium. Tam wraz z innymi wielkimi, polskimi malarzami XIX w. m.in. Józefem Chełmońskim, Juliuszem Kossakiem i Wojciechem Kossakiem oraz Stanisławem Witkiewiczem współtworzył tzw. grupę monachijską.
1869
po 2 latach studiów artysta wynajął już własną pracownię i zamieszkała wspólnie z przybyłym w międzyczasie do Monachium bratem Aleksandrem Gierymskim. Zaczęły się mnożyć kolejne zamówienia kupców i nagrody dla Maksymiliana Gierymskiego, jeden z obrazów trafił do zbiorów cesarza Franciszka Józefa, inne dzieła zaraz były nabywane przez niemieckich i szwajcarskich Kunsthändlerów – wiele z nich przepadło dla Polski na zawsze.
1871
rozpoczął serię kostiumowych rokokowych polowań – tzw. „zopfów” (niem. der Zopf – peruka, warkocz), które były dla artysty pretekstem do malowania rodzinnego pejzażu
1873
Maksymilian Gierymski odniósł sukces na Światowej Wystawie w Wiedniu, gdzie został odznaczony medalem „za malarstwo”. Niestety w tym roku pojawiły się również pierwsze objawy choroby płuc, będącej prawdopodobnie wynikiem nieludzkich warunków walki podczas Powstania Styczniowego.
1874
został powołany (obok Jana Matejki) na zagranicznego członka Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie
1874
Maksymilian Gierymski zmarł na gruźlicę 16 września w uzdrowisku w Bad Reichenhall
Ciekawostki:
Muzyka
Maksymilian Gierymski mistrzowsko interpretował romantyków: Chopina i Wagnera. Także pisząc o sztuce używał charakterystycznej muzycznej terminologii. Muzyka do końca życia pozostała jego wielką pasją.
Brat
W malowania poszczególnych układów, gestach myśliwych – jadących czy zsiadających z konia – Maksymilian Gierymski korzysta z pomocniczych fotografii, do których pozuje mu m. in. młodszy brat Aleksander, przebrany w rokokowy frak i siedzący na drewnianym koźle.
